സിനിമയുടെ പൊൻതിരശ്ശീലയിൽ ഒരാൾ വില്ലനായി വന്നു. പിന്നെ കോമഡിയനായി. പിന്നെ സംവിധായകനായി. ഒടുവിൽ മലയാളിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരിക്കലും മായാത്ത ഓർമ്മയായി. അതാണ് കൊച്ചിൻ ഹനീഫ — അഥവാ സലിം അഹമ്മദ് ഗൗഷ്. "എന്നെ മനസ്സിലായോ...? വാപ്പച്ചിയാടാ... വാപ്പച്ചി!" എന്ന ഡയലോഗ് കേൾക്കുമ്പോൾ ഇന്നും മലയാളി ചിരിക്കും. പക്ഷേ അതേ മലയാളിയുടെ കണ്ണുകൾ നിറയും, ഹനീഫ്ക്ക ഇനി ഒരിക്കലും തിരിച്ചുവരില്ലെന്ന് ഓർക്കുമ്പോൾ.
1951 ഏപ്രിൽ 22. കൊച്ചി നഗരത്തിൽ, വേലുത്തേടത്ത് തറവാട്ടിൽ എ.ബി. മുഹമ്മദിന്റെയും ഹാജിറയുടെയും എട്ട് മക്കളിൽ രണ്ടാമനായി ഒരു കുഞ്ഞ് ജനിച്ചു. പേര് സലിം അഹമ്മദ് ഗൗഷ്. സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് സ്കൂളിൽ പഠിച്ച്, സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജിൽ നിന്ന് കൊമേഴ്സിൽ ബിരുദം നേടിയ ഈ ചെറുപ്പക്കാരന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ എണ്ണപ്പുസ്തകങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിയതായിരുന്നില്ല. ക്യാമറയുടെ മുന്നിലേക്ക്, വെള്ളിത്തിരയുടെ മായാലോകത്തേക്ക് ആയിരുന്നു അവന്റെ മനസ്സിന്റെ യാത്ര.
വില്ലൻ — 1970കളിലെ കറുത്ത മുഖം
1972. വിജയൻ സംവിധാനം ചെയ്ത "അഴിമുഖം" എന്ന സിനിമയിലൂടെ ഹനീഫ തന്റെ സിനിമാ ജീവിതത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. ആദ്യ ചുവട് വെച്ചത് വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയായിരുന്നു. 1970കളും 80കളും മുഴുവൻ ഹനീഫ മലയാള സിനിമയിൽ അറിയപ്പെട്ടത് ഒരു വില്ലൻ നടൻ എന്ന നിലയിലാണ്.
ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ വില്ലൻ വേഷങ്ങൾ നോക്കൂ:
1972 മുതൽ 1989 വരെ — ഏകദേശം 17 വർഷം. ഹനീഫ എന്ന നടൻ വെള്ളിത്തിരയിൽ ജീവിച്ചത് വില്ലനായിട്ടായിരുന്നു. "കോളേജ് ഗേൾ" (1974), "ലവ് ലെറ്റർ" (1975), "പട്ടാളം ജാനകി" (1977), "ബെൻസ് വാസു" (1980), "ആരതി" (1981) — എത്രയെത്ര സിനിമകൾ. എല്ലായിടത്തും കറുത്ത മുഖം.
പക്ഷേ വിധി മറ്റൊരു തിരക്കഥ എഴുതിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
കിരീടം — വില്ലനിൽ നിന്ന് ചിരിയിലേക്കുള്ള വഴിത്തിരിവ്
1989. "കിരീടം" — സിബി മലയിൽ-ലോഹിതദാസ് കൂട്ടുകെട്ടിൽ പിറന്ന മലയാള സിനിമയുടെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്ന്. മോഹൻലാലിന്റെ സേതുമാധവൻ, തിലകന്റെ അച്യുതൻ നായർ — എല്ലാവരും മികച്ച പ്രകടനം. ഈ സിനിമയിൽ ഹനീഫ ചെയ്തത് ഹൈദ്രോസ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ്.
ഹൈദ്രോസ്. സേതുവിന്റെ കൂട്ടുകാരൻ. ഒരു തെരുവ് ഗുണ്ട. പക്ഷേ ഗുണ്ട ആയിട്ടും അയാളിൽ ചിരിയുണ്ടായിരുന്നു. കോമഡി ഉണ്ടായിരുന്നു. മോഹൻലാലിനൊപ്പമുള്ള ഹൈദ്രോസിന്റെ രംഗങ്ങൾ മലയാളി ഇന്നും ചിരിയോടെ ഓർക്കുന്നു.
"കിരീടം ഹനീഫയ്ക്ക് ഒരു ബ്രേക്ക് നൽകി — അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു കോമിക് റോളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അതുവരെ അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെ മാത്രമായിരുന്നു." — Wikipedia രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്.
ഒരു നടന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിത്തിരിവായിരുന്നു കിരീടം. വില്ലനായി മാത്രം അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഹനീഫ, ഹൈദ്രോസിലൂടെ ചിരിയുടെ പുതിയൊരു ലോകം തുറന്നു. വില്ലനും കോമഡിയനും ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന ഒരു കഥാപാത്രം. ഗുണ്ടയും കൂട്ടുകാരനും തമാശക്കാരനും — എല്ലാം ഒന്നിച്ച്.
ഇതിന് ശേഷം 1993-ൽ "ചെങ്കോൽ" എന്ന കിരീടത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിലും ഹനീഫ ഹൈദ്രോസായി തിരിച്ചെത്തി. എന്നാൽ ഇത്തവണ അത് കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ള ഒരു വേഷമായിരുന്നു. വില്ലനും കോമഡിയനും നാടകീയ നടനും — മൂന്നും ഒരേ കഥാപാത്രത്തിൽ. അതേ വർഷം "ദേവാസുരം" എന്ന മോഹൻലാൽ ക്ലാസിക്കിൽ അച്യുതൻ എന്ന വില്ലൻ വേഷവും ചെയ്തു. രണ്ട് തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായ മുഖങ്ങൾ — ഒരേ വർഷം, ഒരേ നടൻ.
ചിരിയുടെ രാജാവ് — 1995 മുതലുള്ള സുവർണ്ണ കാലം
1995. "മാന്നാർ മത്തായി സ്പീക്കിംഗ്." ഹനീഫയുടെ ആദ്യത്തെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട കോമഡി വേഷം — എൽദോ. ഇതായിരുന്നു യഥാർത്ഥ തുടക്കം.
"പഞ്ചാബി ഹൗസ്" (1998) ആയിരുന്നു ഹനീഫയെ ഒരു പ്രധാന കോമഡി നടനായി ഉയർത്തിയ ചിത്രം. ഗംഗാധരൻ എന്ന കഥാപാത്രം. മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്ലാപ്സ്റ്റിക് കോമഡി സിനിമകളിൽ ഒന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ദിലീപ്-അഷോകൻ-ഹനീഫ ട്രയോയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനങ്ങളിൽ ഒന്ന്. "പഞ്ചാബി ഹൗസിലെ ഗംഗാധരൻ" എന്നത് മലയാളിയുടെ കോമഡി ഡിക്ഷ്ണറിയിലെ ഒരു സ്ഥിരം പദമായി മാറി.
അങ്ങനെ പതുക്കെ, 2000ത്തിന്റെ തുടക്കമായപ്പോഴേക്കും ഹനീഫ മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കുള്ള കോമഡി നടന്മാരിൽ ഒരാളായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. "ഈ പറക്കും തളിക" (2001) എന്ന ചിത്രം വൻ വിജയമായിരുന്നു. ഇതിൽ ഹനീഫ അവതരിപ്പിച്ചത് വീരപ്പൻ കുറുപ്പ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ — കോമഡിയും വില്ലൻ ടച്ചും കലർന്ന വേഷം. ഇവിടെയാണ് ദിലീപ്-ഹരിശ്രീ അഷോകൻ-ഹനീഫ എന്ന ഐതിഹാസിക ത്രയം ശക്തമായത്.
"സൂത്രധാരൻ" (2001) — ഇതായിരുന്നു വഴിത്തിരിവ്. ഈ സിനിമയിലെ നാടകീയ പ്രകടനത്തിന് ഹനീഫയ്ക്ക് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് — മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ ലഭിച്ചു. ഒരു കോമഡി നടൻ എന്ന ലേബലിനപ്പുറം, ഗൗരവമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങളും അനായാസം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഹനീഫയ്ക്ക് കഴിയുമെന്നതിന്റെ തെളിവായിരുന്നു ഈ പുരസ്കാരം.
സ്വർണ്ണ കാലഘട്ടം — 2002-2003
2002 മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ സുവർണ്ണാക്ഷരങ്ങളിൽ എഴുതിയ വർഷം. "മീശ മാധവൻ"-ൽ തൃവിക്രമൻ. അതേ വർഷം തന്നെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രം. പിള്ളേച്ചൻ, പട്ടാളം പുരുഷു തുടങ്ങിയ കഥാപാത്രങ്ങൾ ക്യുട്ട് ആയി മാറിയ ചിത്രത്തിൽ ഹനീഫയുടെ തൃവിക്രമനും നിറഞ്ഞുനിന്നു.
2003 — ഹനീഫയുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വർഷം. ഈ ഒരു വർഷം കൊണ്ട് അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റ് അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്:
- "സി.ഐ.ഡി. മൂസ" — വികരമൻ. "ഞാൻ വികരമൻ!" — തന്റെ സ്വന്തം പേര് (സലിം അഹമ്മദ് ഗൗഷ് എന്ന യഥാർത്ഥ പേരിന് പകരം, കോമഡി നടനെന്ന 'മറുപേര്') ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഈ കഥാപാത്രം ഒരു ഐക്കണിക് ക്യാരക്ടർ ആയി. ദിലീപ്-അഷോകൻ-ഹനീഫ ട്രയോയും ജഗതി ശ്രീകുമാറും ചേർന്ന ഈ ചിത്രം 2003-ലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായി.
- "പുലിവാൽ കല്യാണം" — ധർമേന്ദ്ര. അതെ, ധർമേന്ദ്ര തന്നെ! ഹനീഫയുടെ ഏറ്റവും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒന്ന്. സിനിമയിൽ ബോളിവുഡ് സൂപ്പർസ്റ്റാർ ധർമേന്ദ്രയുമായി മാറിപ്പോകുന്ന ഈ കഥാപാത്രവും മണവാളൻ (സലിം കുമാർ) എന്ന കഥാപാത്രവും തമ്മിലുള്ള കോമഡി രംഗങ്ങൾ മലയാള സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കോമഡി സീനുകളിൽ ഒന്നാണ്. മണവാളൻ പിന്നീട് ഒരു ക്യുട്ട് ക്യാരക്ടർ ആയി മാറി.
- "തിളക്കം" — ഭാസ്കരൻ, ലോക്കൽ റൗഡി. വില്ലനും കോമഡിയനും ഒരുമിച്ച ഒരു കഥാപാത്രം.
- "കിളിച്ചുണ്ടൻ മാമ്പഴം" — കളന്തൻ ഹാജി. ഒരു മുസ്ലീം കച്ചവടക്കാരന്റെ രസികൻ വേഷം. മോഹൻലാലിനൊപ്പമുള്ള രംഗങ്ങൾ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.
- "സ്വപ്നക്കൂട്" — ഫിലിപ്പോസ്. നാടകീയതയും നർമ്മവും ഇടകലർന്ന മനോഹരമായ കഥാപാത്രം.
- "ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പി ആണ്" — വേലപ്പൻ
- "വേലിത്തിര" — പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്
- "വലത്തോട്ട് തിരിഞ്ഞാൽ നാലാമത്തെ വീട്" — ബുള്ളറ്റ് ഇസ്മയിൽ
ഒറ്റ വർഷം കൊണ്ട് ഇത്രയധികം വ്യത്യസ്തമായ കഥാപാത്രങ്ങൾ. അതായിരുന്നു ഹനീഫയുടെ കഴിവ്.
ചിരിക്കപ്പുറം — കണ്ണീരിലേക്ക്
എന്നാൽ ഹനീഫ എന്ന നടനെ വെറും കോമഡിയൻ എന്ന് വിളിച്ചാൽ അത് അപൂർണ്ണമാകും. Wikipedia തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: "He had also played dramatic supporting character roles to a great effect." — നാടകീയ സപ്പോർട്ടിംഗ് റോളുകളിലും അദ്ദേഹം അസാമാന്യമായ മികവ് പുലർത്തി.
ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ് 2001-ലെ സൂത്രധാരൻ. കോമഡിയുടെ ഒരു തരി പോലും ഇല്ലാത്ത, തികച്ചും ഗൗരവമുള്ള ഒരു കഥാപാത്രം. ആ പ്രകടനത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് — മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ ലഭിച്ചു. ഒരു കോമഡിയൻ എന്ന് ലേബൽ ചെയ്യപ്പെട്ട നടൻ, ഗൗരവമുള്ള ഒരു വേഷത്തിൽ അവാർഡ് നേടുക — അത് ചില്ലറ കാര്യമല്ല.
1993-ലെ ചെങ്കോൽ. കിരീടത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗം. ഹൈദ്രോസ് തിരിച്ചെത്തിയെങ്കിലും ഇത്തവണ അയാൾ ചിരിപ്പിക്കുന്നില്ല. സേതുമാധവന്റെ തകർച്ചയുടെ കൂടെ നിൽക്കുന്ന, നിസ്സഹായനായ ഒരു കൂട്ടുകാരൻ. കിരീടത്തിൽ നമ്മൾ ചിരിച്ച അതേ മുഖം ചെങ്കോലിൽ നമ്മളെ കരയിപ്പിക്കുന്നു.
സ്വപ്നക്കൂട്-ൽ ഫിലിപ്പോസ്. മീരയുടെ ദുഃഖവും മുത്തുവിന്റെ സ്വപ്നവും-ൽ ദിവാകരൻ. മഴത്തുള്ളിക്കിലുക്കം-ൽ മാത്തുക്കുട്ടി. ഓരോ കഥാപാത്രവും വെറും കോമഡി അല്ല — അവയിൽ ജീവിതമുണ്ട്, വേദനയുണ്ട്, സ്നേഹമുണ്ട്.
വില്ലൻ → കോമഡിയൻ → നാടകീയ നടൻ. മൂന്ന് ലോകങ്ങളും ഒരേ ease-ൽ traverse ചെയ്ത അപൂർവ്വം നടന്മാരിൽ ഒരാൾ. ഒരേ ദിവസം രാവിലെ സെറ്റിൽ വില്ലനായി അലറുന്ന ഹനീഫ, ഉച്ചയ്ക്ക് കോമഡി ചെയ്ത് യൂണിറ്റിനെ മുഴുവൻ ചിരിപ്പിക്കുന്ന ഹനീഫ, വൈകുന്നേരം ഒരു ഇമോഷണൽ സീനിൽ കണ്ണുനിറയ്ക്കുന്ന ഹനീഫ.
അതാണ് ഹനീഫ. ഒരു മുഖം. മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ.
ഒരിക്കലും മരിക്കാത്ത ഡയലോഗുകൾ
ഇനി നമുക്ക് ഒന്ന് ചിരിക്കാം. കാരണം ഹനീഫ്ക്ക ഇഷ്ടപ്പെട്ടത് നമ്മൾ ചിരിക്കുന്നത് കാണാനാണ്. അദ്ദേഹം നമുക്ക് തന്ന ചില നിമിഷങ്ങൾ... ഒന്ന് ഓർത്തുനോക്കൂ.
നിങ്ങൾ ഒരു ബാങ്കിൽ നിൽക്കുന്നു. മുന്നിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ. കുറച്ച് പരിഭ്രമം ഉണ്ട് മുഖത്ത്. പെട്ടെന്ന് മാനേജർ ചോദിക്കുന്നു — "നിങ്ങൾ ആരാ?" ആ മനുഷ്യൻ ഒന്ന് നിർത്തി, കണ്ണുരുട്ടി, ശബ്ദം താഴ്ത്തി പറയുന്നു — "എന്നെ മനസ്സിലായോ...? വാപ്പച്ചിയാടാ... വാപ്പച്ചി!" എൽദോ. മാന്നാർ മത്തായി സ്പീക്കിംഗ്. ഈ ഒരൊറ്റ ഡയലോഗ് മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും iconic കോമഡി moments-ൽ ഒന്നാണ്.
പിന്നെ വേറൊരു സീൻ. ഒരു പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ. സി.ഐ.ഡി. മൂസ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. കുറ്റവാളി ആരാണെന്ന് അറിയണം. അപ്പോൾ ഒരു മനുഷ്യൻ നെഞ്ചും വിരിച്ച് പറയുന്നു — "ഞാൻ വികരമൻ!" ഹനീഫയുടെ സ്വന്തം പേര് തന്നെയാണ് ഈ കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേര്. ആ ഡെലിവറി, ആ confidence, ആ comic timing — pure gold.
ഇനി ഒരു കല്യാണ വീട്. എല്ലാവരും തിരക്കിലാണ്. ഒരാൾ വന്ന് സ്വയം introduce ചെയ്യുന്നു — "ധർമേന്ദ്ര... ഹിന്ദി ആക്ടർ ധർമേന്ദ്ര!" ബോളിവുഡ് സൂപ്പർസ്റ്റാറുമായി മാറിപ്പോകുന്ന ഈ മനുഷ്യൻ — പുലിവാൽ കല്യാണത്തിലെ ധർമേന്ദ്ര. കൂടെ മണവാളൻ എന്ന സലിം കുമാർ കഥാപാത്രവും. ഈ കോമ്പോയുടെ രംഗങ്ങൾ ഇന്നും മലയാളി കണ്ട് ചിരിക്കുന്ന, share ചെയ്യുന്ന, meme ആക്കുന്ന നിമിഷങ്ങളാണ്.
ഇനി തെരുവിലേക്ക് പോകാം. കിരീടത്തിലെ ഹൈദ്രോസ്. മോഹൻലാലിന്റെ സേതുമാധവൻ ഒന്ന് വിളിച്ചാൽ മതി — "ഹൈദ്രോസേ..." ആ മുഖത്ത് ഒരു ചിരി വിരിയും. ഒരു തെരുവ് ഗുണ്ട. പക്ഷേ സേതുവിന്റെ കൂട്ടുകാരൻ. ആ സൗഹൃദം, ആ loyalty, ആ കോമഡി — എല്ലാം കൂടി ചേർന്ന ഒരു character. ഹൈദ്രോസില്ലാത്ത കിരീടം ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിയില്ല.
വേറൊരു രംഗം. സുന്ദരനായ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ ഹോട്ടലിൽ വരുന്നു. കൂടെയുള്ളവർ പറയുന്നു — ഇത് ഞങ്ങളുടെ വീരപ്പൻ കുറുപ്പ്. "വീരപ്പൻ കുറുപ്പ്... ഞാൻ വീരപ്പൻ കുറുപ്പ്!" ഈ പറക്കും തളിക. സ്വന്തം രൂപത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു inferiority complex ഇല്ലാതെ, അതിനെ comedy ആക്കി മാറ്റുന്ന ഒരു നടൻ. അതാണ് ഹനീഫ.
പിന്നെ പഞ്ചാബി ഹൗസ്. ഗംഗാധരൻ. "പഞ്ചാബി ഹൗസിലെ ഗംഗാധരൻ!" — ഈ പേര് കേട്ടാൽ തന്നെ ദിലീപ്-അഷോകൻ-ഹനീഫ ട്രയോയുടെ ഒരു പാട് രംഗങ്ങൾ മനസ്സിലേക്ക് ഓടിയെത്തും. മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച slapstick comedy സിനിമകളിൽ ഒന്ന്.
ഇവയെല്ലാം വെറും ഡയലോഗുകൾ അല്ല. ഇവ മലയാളിയുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായ നിമിഷങ്ങളാണ്. നമ്മൾ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ഇരിക്കുമ്പോൾ ഒരാൾ പറയും — "എന്നെ മനസ്സിലായോ വാപ്പച്ചി?" അപ്പോൾ എല്ലാവരും ചിരിക്കും. കാരണം അത് കേവലം ഒരു സിനിമാ ഡയലോഗ് അല്ല. അത് ഒരു shared memory ആണ്. ഒരു collective nostalgia ആണ്. അത് ഹനീഫയാണ്.
അതെ, ഹനീഫ്ക്ക comedy timing എന്ന് പറഞ്ഞാൽ അത് ഒരു art ആയിരുന്നു. ഒരു dialogue എങ്ങനെ deliver ചെയ്യണം, എപ്പോൾ ഒരു pause വേണം, എപ്പോൾ കണ്ണുരുട്ടണം, എപ്പോൾ ശബ്ദം താഴ്ത്തണം — എല്ലാം കൃത്യമായി അറിയാമായിരുന്നു. "ഹനീഫ്ക്കയുടെ comic timing... ആരും touch ചെയ്യില്ല!" എന്ന് പറയുന്നത് വെറുതെയല്ല.
സംവിധായകൻ കൂടിയായ ഹനീഫ
ഹനീഫ വെറുമൊരു നടൻ മാത്രമായിരുന്നില്ല. ഏകദേശം 20 സിനിമകൾ അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. "ആൺകിളിയുടെ താരാട്ട്" (1987), "ഒരു സിന്ദൂരപ്പൊട്ടിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക്" (1987), "മൂന്ന് മാസങ്ങൾക്ക് മുൻപ്" (1994) തുടങ്ങിയവ ശ്രദ്ധേയമാണ്. അഭിനയത്തോടൊപ്പം ക്യാമറയുടെ പിന്നിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിഭ തെളിഞ്ഞു.
തമിഴിലും ഹനീഫ സംവിധാനം ചെയ്തു — "പാസ പറവൈകൾ", "പാടാത്ത തേനിക്കൾ" തുടങ്ങിയ തമിഴ് ചിത്രങ്ങൾ.
സ്വകാര്യ ജീവിതം — ഫാസിലയും ഇരട്ടക്കുട്ടികളും
എല്ലാ ചിരിക്കും പിന്നിൽ ഒരു കുടുംബമുണ്ട്. ഫാസില എന്ന ഭാര്യ. സഫയും മർവയും — ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ. ഹനീഫയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സന്തോഷം ആ കുടുംബമായിരുന്നു.
വീടുണ്ടായിട്ടും വർഷങ്ങളോളം വാടകവീട്ടിൽ താമസിച്ച മനുഷ്യൻ. ജീവിതത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ച മനുഷ്യൻ. ആ ബുദ്ധിമുട്ടുകളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയത്തിൽ ജീവൻ നിറച്ചത്.
പക്ഷേ ജീവിതം എപ്പോഴും ചിരിപ്പിക്കില്ല. ചിലപ്പോൾ അത് കണ്ണീരിന്റെ തിരക്കഥയും എഴുതും.
2010 ഫെബ്രുവരി 2 — മലയാളിയുടെ ചിരി നിലച്ച ദിവസം
ചെന്നൈയിലെ ശ്രീ രാമചന്ദ്ര ഹോസ്പിറ്റലിൽ വെച്ച്, 58-ആം വയസ്സിൽ, കൊച്ചിൻ ഹനീഫ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. മൾട്ടിപ്പിൾ ഓർഗൻ ഫെയിലർ. കരൾ കാൻസർ ചികിത്സയിലായിരുന്നു.
എറണാകുളം സെൻട്രൽ ജുമാ മസ്ജിദിൽ പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തെ ഖബറടക്കി. ആയിരങ്ങൾ അവസാന യാത്രയിൽ പങ്കെടുത്തു. മമ്മൂട്ടി, മോഹൻലാൽ, ജയറാം, ദിലീപ്, ഹരിശ്രീ അഷോകൻ, സലിം കുമാർ... എല്ലാവരുടെയും കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
അവസാന മലയാള ചിത്രം "ബോഡി ഗാർഡ്" (2010). മരണശേഷം പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ "തസ്കര ലഹള", "3 വിക്കറ്റിന് 365 റൺസ്", "ചിക്കൻ റൈസ്" എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. "ഉത്തമൻ", "ചങ്ങാതിക്കൂട്ടം" എന്നിവയും.
300-ലധികം മലയാള സിനിമകളും 80-ലധികം തമിഴ് സിനിമകളും. രജനികാന്തിന്റെ "ശിവാജി: ദ ബോസ്"-ൽ എ. കുഴന്തൈവേലായി. എത്രയോ തമിഴ് സിനിമകളിൽ കമൽഹാസനൊപ്പവും. രണ്ട് ഭാഷകളിലും തന്റേതായ ഇടം കണ്ടെത്തിയ ഹനീഫ.
പുരസ്കാരങ്ങൾ
- കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് 2001 — മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ (Second Best Actor) — സൂത്രധാരൻ
- 300-ലധികം മലയാള സിനിമകൾ
- 80-ലധികം തമിഴ് സിനിമകൾ
- 20-ഓളം സംവിധാന സംരംഭങ്ങൾ
- ദിലീപ്-അഷോകൻ-ഹനീഫ ട്രയോ — മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും വിജയകരമായ കോമഡി കോമ്പിനേഷനുകളിൽ ഒന്ന്
അവസാന വാക്ക്: ഹനീഫ എന്ന വികാരം
കൊച്ചിൻ ഹനീഫയെ കുറിച്ച് എഴുതുമ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ആദ്യം ചിരി വരും. കിരീടത്തിലെ ഹൈദ്രോസ്, മൂസയിലെ വികരമൻ, പുലിവാലിലെ ധർമേന്ദ്ര... ഓർക്കുമ്പോൾ ചിരിക്കാതിരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
പിന്നെ സങ്കടവും വരും. ചെങ്കോലിലെ ഹൈദ്രോസ്, സൂത്രധാരനിലെ ഗൗരവം, മീരയുടെ ദുഃഖത്തിലെ ദിവാകരൻ... ഇനി ഒരിക്കലും ആ മുഖം വെള്ളിത്തിരയിൽ പുതിയതായി കാണില്ല എന്നോർക്കുമ്പോൾ.
1972-ൽ വില്ലനായി തുടങ്ങി. 1989-ൽ കിരീടത്തിലൂടെ ചിരിയിലേക്ക് വഴിമാറി. 2001-ൽ സൂത്രധാരനിലൂടെ കണ്ണീരിലേക്കും. 2003-ൽ ഒരൊറ്റ വർഷം കൊണ്ട് എട്ടിലധികം ഐക്കണിക് കഥാപാത്രങ്ങൾ. സ്വന്തം ശരീരപ്രകൃതി പോലും സെൽഫ് ഡിപ്രിക്കേറ്റിംഗ് ഹ്യൂമർ ആയി മാറ്റാൻ കഴിഞ്ഞ മനുഷ്യൻ. വില്ലൻ, കോമഡിയൻ, നാടകീയ നടൻ — മൂന്ന് ലോകങ്ങളും ഒരേ പ്രതിഭയിൽ ഒതുക്കിയ അപൂർവ്വ നടൻ.
വില്ലനായി തുടങ്ങിയ മനുഷ്യൻ ഒടുവിൽ മലയാളിയുടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ചിരിയുടെ മുഖമായി. കണ്ണീരിന്റെ മുഖവുമായി. അതാണ് ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തിരക്കഥ. ആ തിരക്കഥ അവതരിപ്പിച്ചത് വിധിയാണെങ്കിലും, അതിന് ജീവൻ നൽകിയത് ഹനീഫയാണ്.
ഇന്നും ടെലിവിഷനിൽ ഹനീഫയുടെ ഒരു കോമഡി സീൻ വരുമ്പോൾ വീടുനിറയെ ചിരിയാണ്. ചെറുപ്പക്കാർ മീംസ് ഷെയർ ചെയ്യുന്നു. "ഹനീഫ്ക്കയുടെ comic timing... ആരും touch ചെയ്യില്ല!" എന്ന് എല്ലാവരും ഒരേ സ്വരത്തിൽ പറയുന്നു. അതേ സമയം, ചെങ്കോലിന്റെ ഒരു രംഗം കാണുമ്പോൾ അതേ മലയാളിയുടെ കണ്ണുകൾ നിറയുന്നു.
"എന്നെ മനസ്സിലായോ...?"
അതെ ഹനീഫ്ക്ക, ഞങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലായി. നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ സ്വന്തമാണ്. ഒരു കുടുംബാംഗത്തെ പോലെ. ചിരിപ്പിച്ചും കരയിപ്പിച്ചും, ചിന്തിപ്പിച്ചും, എന്നും കൂടെയുള്ള മനുഷ്യൻ.
വാപ്പച്ചിയല്ല. വാപ്പച്ചിയെക്കാൾ വലുത്. മലയാള സിനിമയുടെ ആത്മാവിന്റെ ഒരു ഭാഗം. 💔
ഈ ലേഖനം വിൽഫിൻ ടിവിയുടെ സിനിമാ വാർത്താ വിഭാഗത്തിന് കീഴിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതാണ്. ഇതിലെ വിവരങ്ങൾ വിശ്വസനീയ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച് വസ്തുതാ പരിശോധന നടത്തിയതാണ്. ഇതിലെ അഭിപ്രായങ്ങൾ എഴുത്തുകാരന്റെ വ്യക്തിപരമായ വീക്ഷണങ്ങളാണ്, വിൽഫിൻ ടിവിയുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാടായി കണക്കാക്കരുത്. നിക്ഷേപം, സാമ്പത്തികം, നിയമം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച തീരുമാനങ്ങൾ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ എടുക്കേണ്ടതാണ്.